Góry Bardzkie

To najdalej na wschód wysuniÄ™te pasmo Sudetów Åšrodkowych jest maÅ‚o znane. Rzadko penetrowane przez turystów i dość sÅ‚abo zagospodarowane – a na pewno warto je odwiedzić.

Góry Bardzkie leżą w Sudetach Åšrodkowych. Pasmo ma dÅ‚ugość 18 km i zajmuje powierzchniÄ™ ok. 200 km². Od póÅ‚nocnego zachodu graniczy z Górami Sowimi (przez przeÅ‚Ä™cz Srebrna, 585 m n.p.m.), a od poÅ‚udniowego wschodu z Górami ZÅ‚otymi (przez przeÅ‚Ä™cz KÅ‚odzkÄ…, 475 m n.p.m.).
Rzeka Nysa Kłodzka dzieli pasmo na dwie części:

• Grzbiet Wschodni, gdzie leży najwyższy szczyt Gór Bardzkich: KÅ‚odzka Góra (765 m n.p.m.), a także Ostra Góra (751 m n.p.m.) i Bardzka Góra (Kalwaria, 582 m n.p.m.)
• Grzbiet Zachodni, ze szczytami: SÅ‚up (667 m n.p.m.), Wilczak (637 m n.p.m.), Wilcza Góra (663 m n.p.m.), Ostróg (627 m n.p.m.), Buczek (552 m n.p.m.).

Geologia

Budowa geologiczna Gór Bardzkich jest zÅ‚ożona. Pasmo zbudowane jest z piaskowców, zlepieÅ„ców, Å‚upków, wapieni oraz wylewnych porfirów. Formacje skalne tworzÄ…ce pasmo pochodzÄ… z różnych epok geologicznych.

Klimat

W Górach Bardzkich panuje klimat Å‚agodny, nie wysokogórski.

Przyroda – roÅ›liność i zwierzyna

Góry Bardzkie porastajÄ… gÄ™ste lasy mieszane, które zachowaÅ‚y charakter pierwotnej puszczy sudeckiej. Dużą atrakcjÄ… sÄ… rezerwaty cisów. Sztucznie wprowadzono tu Å›wierki, które dziÅ› dominujÄ…. Na Å‚Ä…kach roÅ›nie tzw. róża kÅ‚odzka (czyli peÅ‚nik europejski), uważany za symbol Ziemi KÅ‚odzkiej. W Górach Bardzkich roÅ›nie też wiele gatunków bÄ™dÄ…cych pod ochronÄ…, m.in. dziewięćsiÅ‚ bezÅ‚odygowy, wawrzynek wilczeÅ‚yko, Å›nieżyca przebiÅ›nieg, lilia zÅ‚otogÅ‚ów.
Å»yjÄ… tu jelenie, sarny, dziki oraz muflony sprowadzone tu z Korsyki, a  także liczne gatunki ptaków, w tym rzadkie jak np. bocian czarny, sóweczka i wÅ‚ochatka, wiele gatunków pÅ‚azów (salamandra plamista) i gadów (żmija zygzakowata).

Woda

Nysa KÅ‚odzka przecina Góry Bardzkie na dwie części (Grzbiet Wschodni i Zachodni). Tworzy malowniczy przeÅ‚om (PrzeÅ‚om Bardzki). W dalszym swoim biegu Nysa KÅ‚odzka wpada do Odry.

Parki, rezerwaty, atrakcje

Obszar Krajobrazu Chronionego Gór Bardzkich i Sowich zajmuje powierzchniÄ™ ponad 27 tys ha. ObejmujÄ™ caÅ‚ość pasma Gór Bardzkich oraz poÅ‚udniowÄ… i póÅ‚nocnÄ… część Gór Sowich.

Rezerwaty przyrodnicze Gór Bardzkich

• Rezerwat „Cisy” na zboczu Brzeźnickiej Góry – na powierzchni ponad 20 ha roÅ›nie ok. 1500 cisów pospolitych. Niektóre z drzew majÄ… kilkaset lat. Rezerwat jest najwiÄ™kszym skupiskiem cisów na Dolnym ÅšlÄ…sku.
• Rezerwat „Cisowa Góra” na zboczach Buczek i MaÅ‚y Buczek – na powierzchni 18,5 ha roÅ›nie ponad 1000 cisów a także inne gatunki drzew (m.in. jodÅ‚y, lipy, dÄ™by, modrzewie, jawory).

Atrakcje

• PrzeÅ‚om Nysy KÅ‚odzkiej (PrzeÅ‚om Bardzki) – uważany za najpiÄ™kniejszy z przeÅ‚omów na Nysie KÅ‚odzkiej. Ma dÅ‚ugość 15 km, znajduje siÄ™ na wysokoÅ›ci 255 m n.p.m. w okolicach Barda miÄ™dzy ujÅ›ciem Åšcinawki w Åšcinawicy a PrzyÅ‚Ä™kiem. W malowniczej dolinie Nysa tworzy pięć meandrów wyciÄ™tych w skaÅ‚ach. Jest to przykÅ‚ad przeÅ‚omu antecedentnego czyli takiego, w którym rzeka przecina grzbiet góry pÅ‚ynÄ…c prostopadle do niego. Rzeka jest starsza niż góry, które przecina.
• Twierdza Srebrnogórska – poÅ‚ożona nad wsiÄ… i przeÅ‚Ä™czÄ… Srebrna na górze Warowej (686 m n.p.m.) i wzniesieniu Ostróg (627 m n.p.m.). Jest to jedyna twierdza górska w Polsce, najwiÄ™ksza tego typu budowla górska w Europie. Zbudowana w II poÅ‚owie XVIII w. przez Prusy. SkÅ‚ada siÄ™ z szeÅ›ciu fortów i licznych umocnieÅ„ i bastionów. Centralnym elementem budowli jest bastion basztowy – Donżon (udostÄ™pniony do zwiedzania, obszar Fortecznego Parku Kulturowego Srebrna Góra). Twierdza jest od 2004 r. Pomnikiem Historii (których jest w Polsce jedynie 25). Nieopodal można podziwiać wysokie wiadukty kolejowe (nieczynne), pozostaÅ‚ość po Kolei Sowiogórskiej z poczÄ…tku wieku XX.
• Obryw Skalny – urwisko na zboczu Bardzkiej Góry (Kalwarii). Jest to pozostaÅ‚ość po ogromnym obrywie skalnym, który miaÅ‚ miejsce w XVI w. Na urwisku stoi krzyż. Jest to doskonaÅ‚y punkt widokowy na Bardo i okolice.
• Bardzka Kalwaria – trasy i stacje Drogi Krzyżowej z kapliczkami z XVII i XIX w.; droga prowadzi z Barda na szczyt Bardzkiej Góry (582 m n.p.m.), gdzie znajduje siÄ™ barokowa kaplica (1619 r.). Przy Å›cieżce na szczyt cudowne ŹródeÅ‚ko Maryi.