Góry Bialskie - to najbardziej dzikie i wyludnione pasmo w Sudetach, nazywane „sudeckimi Bieszczadami”. Idealne miejsce dla ludzi ceniÄ…cych dÅ‚ugie wÄ™drówki w ciszy, spokoju i odosobnieniu.

Góry Bialskie to nieduże pasmo o powierzchni ok. 60 km² poÅ‚ożone w Sudetach Wschodnich. Góry Bialskie bywajÄ… niekiedy zaliczane do Masywu Åšnieżnika, niektórzy geografowie zaliczajÄ… jÄ… do Gór ZÅ‚otych (np. Czesi Å‚Ä…czÄ… te dwa pasma pod nazwÄ… Rychlebskie Góry).

Pasmo zaczyna siÄ™ od strony zachodniej przeÅ‚Ä™czÄ… PÅ‚oszczyna (817 m n.p.m.). Od poÅ‚udniowego wschodu graniczy z Jesionkami (na terenie Czech), od póÅ‚nocnego wschodu z Górami ZÅ‚otymi (ta umowna granica ciÄ…gnie siÄ™ od PrzeÅ‚Ä™czy Trzech Granic, 1116 m n.p.m. przez dolinÄ™ rzeki BiaÅ‚a LÄ…decka do Stronia ÅšlÄ…skiego).

Mimo dość chaotycznej budowy (pasma górskie rozchodzÄ…ce siÄ™ w kilku kierunkach bez centralnego zwornika) można w paÅ›mie Gór Bialskich wyróżnić część póÅ‚nocnÄ… i poÅ‚udniowÄ…, które sÄ… przedzielone przeÅ‚Ä™czÄ… SuchÄ… (1006 m n.p.m.). W części poÅ‚udniowej leży Postawna (1224 m) – najwyższy szczyt Gór Bialskich oraz Rudawiec (1106 m) i Sierstkowa (1008 m n.p.m.); w części póÅ‚nocnej: Czernica (1083 m), Sucha Kopa (1055 m) i GoÅ‚ogóra (977 m).

 Geologia
Góry Bialskie zbudowane sÄ… ze skaÅ‚ metamorficznych (gnejsy i Å‚upki Å‚yszczykowe).

Klimat
W partiach szczytowych pasma Gór Bielskich (ponad 1000 m n.p.m.) panuje surowy klimat wysokogórski. Zimy sÄ… dÅ‚ugie i Å›nieżne (trwajÄ… nawet do maja). WystÄ™puje zjawisko inwersji temperatur.

Przyroda – zwierzÄ™ta i roÅ›linność
W Górach Bialskich stosunkowo dobrze zachowaÅ‚y siÄ™ naturalne lasy bukowe. Podobnie jak w pozostaÅ‚ych partiach Sudetów na miejsce wyciÄ™tych drzew (np. buk, jawor, jodÅ‚a), które czÅ‚owiek wykorzystywaÅ‚ w przemyÅ›le, sadzono tutaj w dużej iloÅ›ci Å›wierki.

W sÅ‚abo zaludnionym paÅ›mie dobre warunki do życia majÄ… dziki, jelenie i sarny, a także kuny i borsuki. Można zaobserwować Å›lady bytnoÅ›ci niedźwiedzia (przywÄ™drowuje z Beskidów).

Woda
W Górach Bielskich ma swoje źródÅ‚o rzeka BiaÅ‚a LÄ…decka (oddziela je od Gór ZÅ‚otych), która w dalszym swoim biegu wpÅ‚ywa do Nysy KÅ‚odzkiej a także potoki Lewa WideÅ‚ka i Prawa WideÅ‚ka, które wypÅ‚ywajÄ… z góry Solec (na terenie rezerwatu przyrodniczego „Nowa Morawa”). Potoki Å‚Ä…czÄ… siÄ™ w rzekÄ™ MorawkÄ™, która jest dopÅ‚ywem BiaÅ‚ej LÄ…deckiej. BiaÅ‚a LÄ…decka na pozór wydaje siÄ™ być spokojnÄ… rzekÄ…, jednak w czasie powodzi szybko robi siÄ™ niebezpieczna. Dlatego na Morawce, powyżej Stronia ÅšlÄ…skiego, wybudowano na poczÄ…tku XX w. tamÄ™ (tzw. suchy zbiornik retencyjny wykorzystywany jedynie w czasie zagrożenia powodziowego).

 Parki, rezerwaty, atrakcje
Åšnieżnicki Park Krajobrazowy – powstaÅ‚ w 1981 r. i zajmuje powierzchniÄ™ prawie 29 tys ha (powierzchnia otuliny prawie 15 tys ha), rozciÄ…ga siÄ™ na obszarze trzech pasm Sudetów: Gór ZÅ‚otych, Bialskich i Masywu Åšnieżnika.

Na terenie Parku wyznaczono pięć rezerwatów przyrody, spoÅ›ród których dwa znajdujÄ… siÄ™ na terenie Gór Bialskich.

SÄ… to:

• Rezerwat krajobrazowo-florystyczny „Puszcza Åšnieżnej BiaÅ‚ki” poÅ‚ożony u podnóży Rudawca (1106 m n.p.m.), ma powierzchniÄ™ prawie 125 ha. Chroni las regla dolnego z bukiem górskim, jaworem, Å›wierkiem oraz Å›wierki regla górnego. Jest to starodrzewie bÄ™dÄ…ce reliktem dawnej Puszczy Sudeckiej. NajcenniejszÄ… część kompleksu tworzy Puszcza Jaworowa.
• Rezerwat florystyczny „Nowa Morawa” poÅ‚ożony na obszarze otaczajÄ…cym wzniesienie Solec (977 m n.p.m.), ma powierzchniÄ™ 22 ha, chroni cenny las Å›wierkowy i bukowy oraz cenne roÅ›linny (np. wawrzynek wilczeÅ‚yko, szarotka norweska), jest obszarem źródÅ‚owym rzeki Morawki.

Atrakcje

• PrzeÅ‚Ä™cz PÅ‚oszczyna (817 m n.p.m., turystyczne przejÅ›cie graniczne do Czech) – pozostaÅ‚oÅ›ci szaÅ„ców z epoki wojny trzydziestoletniej
• PrzeÅ‚Ä™cz Sucha (1006 m n.p.m.) dzielÄ…ca Góry Bialskie na dwie części – rozciÄ…ga siÄ™ z niej wspaniaÅ‚a panorama na Åšnieżnik, zachowany jest tu schron.