Masyw Śnieżnika

Potężny masyw górski widoczny z każdego miejsca Kotliny Kłodzkiej.

Masyw Śnieżnika leży w Sudetach Wschodnich, w południowo-wschodniej części Kotliny Kłodzkiej. Od wschodu graniczy z Górami Bialskimi, od zachodu z Górami Bystrzyckimi (przez przełęcz Międzyleską i Rów Górnej Nysy). Masyw Śnieżnika jest najwyższym pasmem wschodniej i środkowej części polskich Sudetów. Leży po obu stronach granicy polsko-czeskiej (w Czechach nosi nazwę Králický Sněžník). Większa część masywu – ok. 200 km² – należy do Polski.

Wierzchołkiem masywu jest centralnie usytuowany Śnieżnik (1425 m n.p.m.), od którego odchodzi kilka grzbietów:

• Pasmo Żmijowca (1153 m n.p.m.), z Rudką (965 m n.p.m.), Janowcem (884 m n.p.m.), Krzyżnikiem (710 m n.p.m.), przełęczą Puchaczówka (864 m n.p.m.) i Czarną Górą (1205 m n.p.m.) (która według niektórych źródeł tworzy oddzielny grzbiet)  
• Dziczy Grzbiet (grzbiet wschodni) ciągnący się do przełęczy Płoszczyny (817 m n.p.m.)
• Grzbiet Susziny (1321 m n.p.m.) i Podbelki (1307 m n.p.m.) położony na terenie Czech
• pasmo graniczne południowo-zachodnie ze szczytami Mały Śnieżnik (1326 m n.p.m.) i Trójmorski Wierch (1145 m n.p.m.)
• pasmo Krowiarek (od 505 do 964 m n.p.m.)

Według niektórych źródeł za oddzielne grzbiety uznaje się Średniaka (1210 m n.p.m.) oraz Stromą (1166 m n.p.m.) i Młyńsko (991 m n.p.m.).

Geologia

Masyw Śnieżnika zbudowany jest ze skał metamorficznych (gnejsy, łupki łyszczykowe). Występują też skupiska wapienia krystalicznego, gdzie mają miejsce zjawiska krasowe (np. Jaskinia Niedźwiedzia).

Klimat

Klimat Masywu Śnieżnika jest ostry. Szczytowe partie zaliczają się do klimatu wysokogórskiego. Wierzchołek Śnieżnika pokryty jest śniegiem przez ok. pół roku.

Przyroda – zwierzęta i roślinność

Masyw porasta przede wszystkim las świerkowy – sztucznie posadzony przez człowieka.  Pierwotnie bór świerkowy porastał poziom regla górnego (1000-1250 m n.p.m.). W niektórych miejscach las zachował jednak swój pierwotny wygląd i piętra roślinności: w reglu dolnym (do 1000 m n.p.m.) rośnie las bukowo-jodłowy, a powyżej 1250 m n.p.m. – łąki subalpejskie i kosodrzewina (sztucznie posadzona).

W Masywie Śnieżnika żyją sarny, jelenie, kuny, atrakcją są kozice górskie. Występują także rzadkie gatunki ptaków, np. głuszce, cietrzewie i jarząbki.

Woda

Na Trójmorskim Wierchu (1145 m n.p.m.) początek biorą dopływy trzech mórz Europy: Morza Bałtyckiego (Nysa Kłodzka), Morza Czarnego (Morawa) oraz Morza Północnego (Lipkowski Potok będący dopływem Cichej Orlicy).

Parki, rezerwaty, atrakcje

Śnieżnicki Park Krajobrazowy – powstał w 1981 r. i zajmuje powierzchnię prawie 29 tys ha (powierzchnia otuliny prawie 15 tys ha), rozciąga się na obszarze trzech pasm Sudetów: Gór Złotych, Bialskich i Masywu Śnieżnika. Przez teren Parku przebiega ok. 360 km tras turystycznych.

Na terenie Parku wyznaczono pięć rezerwatów przyrody, spośród których trzy znajdują się na terenie Masywu Śnieżnika. Są to:

• Rezerwat krajobrazowo-florystyczny „Śnieżnik Kłodzki” na północnym zboczu Śnieżnika na wysokości od 1150 do 1425 m n.p.m. Rezerwat na powierzchni ponad 181 ha chroni cenną roślinność zielną, trawy i ziołorośle wysokogórskie. Ze szczytu rozciąga się piękna panorama na Góry Bialskie i Złote, a czasem nawet na Karkonosze.
• Rezerwat „Jaskinia Niedźwiedzia” ma powierzchnię 89 ha, zajmuje obszar otuliny jaskini Niedźwiedziej na zachodniej stronie zbocza wzniesienia Stroma. Chroni tę cenną jaskinię  oraz zjawiska krasowe w jej okolicy. Jaskinia Niedźwiedzia położona jest na wysokości 793 m n.p.m., ma długość ok. 2,5 km, znaleziono w niej liczne kości niedźwiedzia z epoki plejstocenu i innych zwierząt, można też podziwiać ciekawe formy naciekowe; zwiedzającym udostępniono ok. 500 m jaskini.
• Rezerwat „Wodospad Wilczki” położony na wysokości 570 m n.p.m., zajmuje powierzchnię 2,86 ha. Obejmuje cenny las bukowy (z domieszką jodły, jaworu i świerka) oraz wiele cennych roślin w okolicy wodospadu i przełomu rzeki Wilczki. Wodospad Wilczki (kiedyś nazwany Wodogrzmotami Żeromskiego) jest drugim co do wielkości wodospadem Sudetów. Jego wysokość wynosi 22 m.

Na terenie Masywu Śnieżnika wyznaczono cztery ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne:

• ścieżka Kletno – Śnieżnik
• ścieżka krasowa wokół Jaskini Niedźwiedziej
• przełęcz Puchaczówka – Hala pod Śnieżnikiem
• Międzygórze – Hala pod Śnieżnikiem

Punkty widokowe:

• Jawornik Wielki (870 m n.p.m.)
• Łysiec (964 m n.p.m.)
• Czarna Góra (1205 m n.p.m.)
• Młyńsko (991 m  n.p.m.)