Wybór miejscowości - administracyjnie
Miejscowość:
Wybór miejscowości - geograficznie
Miejscowość:
Beskid Sądecki
Beskid Sądecki - liczne uzdrowiska i źródła wód mineralnych, bogactwo przyrody oraz dobrze rozwinięta infrastruktura to niewątpliwe atuty tego terenu.
Beskid Sądecki jest najbardziej na wschód wysuniętym pasmem Beskidów Zachodnich. Rozciąga się na powierzchni 670 km². Pasmo rozciąga się pomiędzy przełomem Dunajca, a dolinami Kamienicy Nowojowskiej, Mochnaczki i Przełęczą Tylicką. Od zachodu Dunajec oddziela pasmo Beskidu Sądeckiego od Gorców i Pienin, a od wschodu rzeka Kamienica Nowojowska stanowi granicę z Beskidem Niskim. Rzeka Poprad dzieli Beskid Sądecki na dwa pasma, oba mające po ok. 50 km długości:
- Pasmo Radziejowej
Na zachód od Popradu. Znajdują się tu wszystkie szczyty Beskidu Sądeckiego przekraczające 1200 m n.p.m., w tym najwyższa Radziejowa (1262 m n.p.m.), która dała nazwę całemu pasmu. Szczyty pasma: Wielka Przehyba (1191 m n.p.m.), Przehyba (1175 m n.p.m.), Złomisty Wierch Północny (1226 m n.p.m.) i Południowy (1218 m n.p.m.), Wielki Rogacz (1182 m n.p.m.), Skałka (1168 m n.p.m.), Kiczora (1024 m n.p.m.), Eliaszówka (1023 m n.p.m.).
- Pasmo Jaworzyny Krynickiej
Na wschód od Popradu. Szczyty: Runek (1080 m n.p.m.), Wierch nad Kamieniem (1084 m n.p.m.), Hala Łabowska (szczyt i hala, 1064 m n.p.m.), Zadnie Góry (969 m n.p.m.), najwyższy szczyt grupy to Jaworzyna Krynicka (1114 m n.p.m.).
Geologia
Pasmo zbudowane jest z fliszu płaszczowiny magurskiej (warstwy piaskowców, łupków i margli). Osobliwością geologiczną jest wypiętrzenie Bryjarki (679 m n.p.m.). Jest to jedyna góra w Beskidach zbudowana ze skał magmowych - andezytów. Na terenie Beskidu Sądeckiego występuje znaczna ilość źródeł wód mineralnych (w okolicy Krynicy, Żegiestowa, Muszyny, Piwnicznej, Szczawnicy).
Klimat
Na terenie Beskidu Sądeckiego występują wyraźne piętra klimatyczne. Najniżej (do 650 m n.p.m.) średnie temperatury wynoszą ok. 6 ºC (piętro umiarkowanie ciepłe), na kolejnym piętrze (umiarkowanie chłodnym) na wysokości ok. 1100 m n.p.m. średnie temperatury nie przekraczają 4 ºC, a powyżej tej wysokości leży piętro chłodne, gdzie średnie temperatury osiągają 2ºC. Średnia opadów przy szczytach wynosi ok. 1000 mm, w dolinach ok. 800 mm. Długość utrzymywania się pokrywy śnieżnej: od 63 do 154 dni w roku. W dolinie Popradu wieją wiatry ryterskie o prędkości do 20 m/s.
Przyroda - roślinność i zwierzęta
Na terenie Beskidu Sądeckiego możemy wyróżnić piętra roślinności. Najniższe jest piętro pogórzy z lasami mieszanymi, obecnie prawie w ogóle nie zachowane (wyjątkiem jest lipowy las chroniony w rezerwacie „Obrożyska”). W reglu dolnym (do 1100 m n.p.m.) rosną lasy jodłowo-bukowe, regiel górny leżący powyżej 1100 m n.p.m. (tylko w paśmie Radziejowej) składa się z boru świerkowego. Na wszystkim piętrach roślinnych występują polany, powstałe na skutek działalności człowieka - przez wypalanie lasów, a dziś stanowiące element naturalnego środowiska Beskidu Sądeckiego.
Na terenie Beskidu występuje około 1000 gatunków roślin kwiatowych czyli prawie połowa wszystkich gatunków rosnących w Polsce. Rosną tu rośliny alpejskie, np. pięciornik złoty, kuklik górski, widłak alpejski i subalpejskie np. miłosna górska. Występuje jedyne w Polsce stanowisko głogu wieloowocowego.
Żyją tu wilki, rysie, żbiki, niedźwiedzie, dziki. Wśród gadów na uwagę zasługuje gniewosz plamisty, wąż Eskulapa oraz traszka karpacka (będąca tutejszym endemitem), z ptaków puszczyk uralski, puchacz i orzeł przedni. Żyją tu też liczne gatunki owadów, przede wszystkich motyli i chrząszczy (np. rusałka, nadobnica alpejska, biegacz).
Woda
Główne rzeki obszaru Beskidu Sądeckiego to:
- Dunajec (dł. 247 km.) - na którym utworzono dwa zbiornik retencyjne: Jezioro Rożnowskie (pow.16 km², głębokość ok. 30 m) i Jezioro Czchowskie (pow. 3,64 km², głębokość ok. 9 m). Oba stanowią atrakcyjne miejsca rekreacyjne.
- Poprad (dł. 170 km, z czego 30 km w Polsce) - pomiędzy Muszyną a Piwniczną tworzy malownicze meandry, między Piwniczną a Rytrem - przełom.
Popradzki Park Krajobrazowy został utworzony w 1987 r. Obejmuje ogromny obszar ponad 52 tys ha (wraz z otuliną 76 tys ha), jest więc jednym z większych parków krajobrazowych w Polsce. Obejmuje cały obszar Beskidu Sądeckiego (pasma Radziejowej i Jaworzyny Krynickiej, rejon Zimnego-Dubnego i Mochnaczki), a jego otulina także teren Małych Pienin. Na terenie parku znajdują się bogate źródła wód mineralnych (ponad 20% zasobów krajowych). Wyznaczono 350 km szlaków pieszych.
Rezerwaty przyrodnicze:
- „Barnowiec”
- „Żebracze”
- „Baniska”
- „Hajnik”
- „Lembarczek”
- „Łabowiec”
- „Łosie”
- „Obrożyska”
- „Okopy Konfederackie”
- „Uhryń”
- „Wierchomla”
- „Kłodne nad Dunajcem”
- „Nad Kotelniczym Potokiem”
- „Pusta Wielka”
Ścieżki edukacyjne
• na terenie lasu lipowego Obrożyska
• na terenie Roztoki Ryterskiej
Miejscowości
Krynica-Zdrój

Krynica-Zdrój (pod nazwą Krzenycze) istniała już przed 1547 r. Rozwój miasta w okresie późniejszym wiąże się z odkryciem w XVII w. leczniczych właściwości źródeł mineralnych. Wielką erę rozwoju krynickiego uzdrowiska rozpoczęła w 1856 r. działalność Józefa Dietla - profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, uznawanego za ojca polskiej balneologii. Już od 1858 r. stosowano tu kąpiele...
więcej »Krościenko nad Dunajcem

Gmina Krościenko nad Dunajcem położona jest w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego, w przepięknej górskiej kotlinie pomiędzy Pieninami, pasmem Lubania (w Gorcach) i pasmem Radziejowej (w Beskidzie Sądeckim). Leży na wysokości ok. 420-500 m n.p.m. u brzegu rzeki Dunajec i potoku Krośniczanka. W skład gminy wchodzą sołectwa: Krościenko-Centrum, Krościenko-Zawodzie, Kąty-Niwki, Dziadowe-Kąty,...
więcej »Podegrodzie
Podegrodzie to gmina w powiecie nowosądeckim, w Kotlinie Sądeckiej, na lewym brzegu Dunajca, położona na wysokości ok. 340 m n.p.m.W skład gminy wchodzą następujące sołectwa: Brzezna, Chochorowice, Długołęka-Świerkla, Gostwica, Juraszowa, Mokra Wieś, Naszowice, Olszana, Olszanka, Podrzecze, Rogi, Stadła oraz Podegrodzie (będące siedzibą gminy).Podegrodzie to jedna z najstarszych wsi na Sądecczyźnie, kolebka kultury tzw....
więcej »Muszyna

Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna leży w południowej części województwa małopolskiego, przy granicy ze Słowacją. Gmina jest malowniczo położona w dolinie rzeki Poprad i potoków Szczawnik i Muszynka, na wysokości od 450 do 550 m n.p.m. W skład gminy wchodzą miejscowości: Andrzejówka, Dubne, Jastrzębik, Leluchów, Milik, Powroźnik, Szczawnik, Wojkowa, oraz 3 uzdrowiska Złockie, Żegiestów i...
więcej »Piwniczna-Zdrój
Gmina Piwniczna-Zdrój leży w południowej części powiatu nowosądeckiego, wzdłuż rzeki Poprad. Największym bogactwem naturalnym regionu są wody mineralne występujące w okolicach Piwnicznej-Zdroju, Wierchomli i Młodowie.Amatorom pieszych wędrówek gmina proponuje się gęstą sieć szlaków turystycznych. Coraz częściej możemy też spotkać turystów uprawiających jazdę konną i kajakarstwo górskie....
więcej »Rytro
Gmina Rytro położona jest w Beskidzie Sądeckim nad Popradem, u ujścia do niego Wielkiej Roztoki (Roztoczanki, Rytrzanki).Gmina stanowi punkt wypadowy w Pasmie Radziejowej (w kierunku zachodnim) i w Pasmie Jaworzyny Krynickiej (w kierunku wschodnim). Zabytki ruiny zamku w Rytrze schron polowy (tradytor jednostronny) z 1939 roku Szlaki turystyczne SZLAK CZERWONYRytro - Mikołaska - Kordowiec - Poczekaj - Niemcowa - Wielki Rogacz -...
więcej »Łabowa
Gmina Łabowa usytuowana jest na pograniczu wschodniej części Beskidu Sądeckiego i zachodnich obszarach Beskidu Niskiego. Ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe 71% gminy nalezy do Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Zabytki Murowana cerkiew greckokatolicka pw. Opieki NMP w Łabowej z 1784 roku, ufundowana przez Lubomirskich. Budynek przykrywa blaszany, siodłowy dach, nad kaplicami uformowany w kopuły, który zdobi...
więcej »Nowy Sącz
Nowy Sącz położony jest u podnóża masywów górskich Beskidu Sądeckiego, Beskidu Wyspowego i Beskidu Niskiego, w płaskim dnie Kotliny Sądeckiej, w widłach rzek Dunajca i Kamienicy Nawojowskiej na zróżnicowanej wysokości od 272 n.p.m.(Wielopole) do 387 n.p.m. (wzgórze Majdan). Zabytki Ratusz – budynek stanowiący serce miasta, siedziba władz Nowego Sącza. Obecny kształt ratusz uzyskał...
więcej »





