Tatry - najwyższe i najczęściej odwiedzane przez turystów góry w Polsce. Tatry to jedyny w Polsce przykład krajobrazu wysokogórskiego. 

Tatry są najwyższym pasmem Karpat, zaliczanym do Karpat Zachodnich. Leżą na granicy polsko-słowackiej. Obejmują powierzchnię 785 km², jednak jedynie około 20 proc. leży na terenie Polski (175 km²). Długość Tatr wzdłuż grani głównej wynosi 80 km - od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) od wschodu do Ździarskiej Przełęczy (1081 m n.p.m.) na zachodzie.
Przeciętna szerokość Tatr wynosi 15 km. 
Tradycyjnie dzieli się Tatry na:
• Tatry Zachodnie 
• Tatry Wysokie
• Tatry Bielskie - leżące całkowicie po stronie słowackiej 
Podział wynika z różnic w budowie geologicznej i odmiennego charakteru obu części. Granica między Tatrami Zachodnimi a Wysokimi biegnie Doliną Suchej Wody na przełęcz Liliowe, następnie Doliną Cichą przez przełęcz Zawory i Doliną Koprową. Granica między Tatrami Wysokimi a Bielskimi przebiega przez Przełęcz pod Kopą. 
W Tatrach Wysokich występują strome skały i głębokie urwiska, krajobraz ma charakter wysokogórski, zbliżony do alpejskiego. Tatry Zachodnie - które dominują zajmując prawie połowę całej powierzchni Tatr - są łagodniejsze, mają szczyty pokryte łąkami. 
Najwyższy szczyt Tatr Wysokich - i jednocześnie całego pasma Tatr - to leżący po słowackiej stronie Gerlach o wysokości 2654 m n.p.m. W Tatrach najwyższy szczyt to Gerlach, po polskie stronie Rysy. Inne znane szczyty tej części Tatr po stronie polskie to: Świnica (2301 m n.p.m.), Kościelec (2155 m n.p.m.), Mnich (2070 m n.p.m.), Granaty (2240 m n.p.m.), Kozi Wierch (2291 m n.p.m.), Zawrat (2159 m n.p.m.).
Najwyższy szczyt Tatr Zachodnich to leżąca po słowackiej stronie Bystra (2248 m n.p.m.). Po polskiej stronie to: Starorobociański Wierch (2176 m n.p.m.) i Wołowiec (2064 m n.p.m.).
Inne znane po stronie polskiej to: Grześ (1653 m n.p.m.), Kasprowy Wierch (1987 m n.p. m), Ornak (1867 m n.p.m.), Nosal (1206 m n.p.m.), Czerwone Wierchy składające się 4 szczytów: Ciemniaka (2096 m n.p.m.), Krzesanicy (2122 m n.p.m.), Małołączniaka (2096 m n.p.m.) i Kopy Kondrackiej (2005 m n.p.m.).

W 1955 r. na całym obszarze Tatr utworzono Tatrzański Park Narodowy. Obejmuje powierzchnię 21 164 ha, z czego 11,5 tys ha objętych jest ścisłą ochroną (w tym całe piętro hal, turni oraz kosodrzewiny). Turystom udostępniono na terenie Parku 275 km oznakowanych szlaków turystycznych. Wejście na teren Parku jest płatne. Od 1993 r. zarówno Tatrzański Parki Narodowy po stronie polskiej jak i TANAP po stronie słowackiej zostały wpisane na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO.

Geologia
Tatry ukształtowały się w czasie orogenezy alpejskiej, zaliczane są więc do gór młodych. 
Główny zrąb tworzy tzw. trzon krystaliczny, w którego skład wchodzą granity oraz starsze od nich skały metamorficzne (gnejsy, amfibolity, łupki). 
Tatry Wysokie zbudowane są z granitów, większość Tatr Zachodnich ze skał metamorficznych (w tym również dwóch pasów granitu). Tatry Bielskie (a także przedgórza Tatr Wysokich i część Tatr Zachodnich) zbudowane są ze skał osadowych, przede wszystkim wapieni i dolomitów. 

Klimat
W Tatrach występuje klimat wysokogórski. Im wyżej, tym temperatury są niższe. Średnio spada 0,6ºC na 100 m. Opady są częste i obfite, najwyższe w Polsce - średnio 1600 mm rocznie (wlicza się w to opady śniegu).
Najbardziej znany wiatr tatrzański to halny - wiejący z południa, ciepły i suchy. Powstaje w następujący sposób: powietrze po południowej stronie Tatr podnosi się i jednocześnie ochładza (ok. 0,6ºC na 100 m), gromadzi się w formie obłoku nad szczytami, następnie spada z góry ogrzewając się (1ºC na 100 m). Halny najczęściej wieje wiosną i jesienią. Czasem nawet kilka dni. Może pogarszać samopoczucie, szczególnie u osób chorych na astmę lub na serce. 

Przyroda - roślinność i zwierzęta
Na terenie Tatr występuje specyficzna fauna wysokogórska, przystosowana do tutejszego wysokogórskiego klimatu. Najsłynniejsze tatrzańskie ssaki: kozica i świstak wytworzyły na tym obszarze - na skutek długotrwałego odosobnienia - odrębne podgatunki. W Tatrach spotkać można także jelenie, sarny, dziki, niedźwiedzie brunatne, rysie, wilki. Z płazów występuje m.in. salamandra, traszka, kumak górski, z gadów: zaskroniec, jaszczurka żyworodna i żmija zygzakowata.
Tatrzański Park Narodowy jest jednym z najbardziej cennych parków narodowych w Polsce pod względem roślinności. W Tatrach występuje kilkanaście endemitów czyli gatunków, które nie występują na żadnym innym obszarze, lub subendemitów - występujących głównie na danym obszarze, przekraczających ten teren tylko nieznacznie. Niektóre z nich to: ostróżka tatrzańska, skalnica tatrzańska, goździk lśniący. Inne znane rośliny występujące w Tatrach to: szarotka alpejska, dziewięćsił bezłodygowy, sasanka alpejska. Wiosną, niezwykły widok przedstawiają kwitnące w niższych partiach gór krokusy (szafran spiski). Całe połacie łąk stają się fioletowe.  
102 gatunki roślin w Tatrach są pod ochroną (z czego 91 pod ochroną ścisłą, 11 pod częściową). Aż 28 spośród nich jest na tzw. czerwonej liście gatunków zagrożonych w Polsce. 
Tatry charakteryzuje piętrowy układ roślinności.
Regiel dolny (do 1200/1250 m n.p.m.) - porasta głównie las, przede wszystkim bukowy, jodłowy, świerkowy i jaworowy.
Regiel górny (od 1200/1250 do 1550 m n.p.m.) - także lasy, o trochę innych składzie niż w reglu dolnym. Występuje tu głównie świerk z domieszką jarzębiny, a w Tatrach Wysokich limba z modrzewiem. W miejscach, gdzie są ubogie gleby - charakterystyczne murawy z dominującą psią trawką. Granica górnego regla stanowi górną granicę lasu.  
Piętro kosówki (subalpejskie) (od 1550 do 1800 m n.p.m.) - gęste kępy kosówki, której towarzyszy jarzębina o nagich liściach lub brzoza karpacka.
Piętro halne (alpejskie) (od 1800 do 2250/2300 m n.p.m.) - tworzą głównie wysokogórskie murawy.
Piętro turniowe (subniwalne) od 2300 m n.p.m. do najwyższych szczytów - wykształciło się wyłącznie w granitowej części Tatr. Występują tu porosty lub rośliny przystosowane do ekstremalnych warunków klimatycznych, np. zespół boimki dwurzędowej. 

Stawy 
Tatrzańskie jeziora zwane są tradycyjnie stawami. Jest ich nas terenie Tatr prawie 200. Są pochodzenia polodowcowego, większość występuje w Tatrach Wysokich. Największe z nich to Morskie Oko (34,5 ha), będące jednocześnie jeziorem najczęściej odwiedzanym przez turystów. Drugi pod względem wielkości jest Wielki Staw Polski (34 ha) położony w Dolinie Pięciu Stawów na wysokości 1655 m n.p.m., ale jest za to staw najgłębszy (79,3 m) i najdłuższy w Tatrach (998 m). 
W Tatrach Zachodnich najsłynniejszy jest Smreczyński Staw u wylotu Doliny Pyszniańskiej i Hali Smereczyńskiej powyżej Doliny Kościeliskiej na wysokości 1226 m n.p.m. - jedno z niewielu tatrzańskich jezior położonych na równinie w lesie, a nie w kotle polodowcowym, otoczony stromymi ścianami skalnymi.

Najsłynniejsze Szczyty w Tatrach Wysokich 
Rysy - są najwyższym szczytem w polskiej części Tatr, jednocześnie najwyższym szczytem Polski. Rysy składają się z trzech wierzchołków. Najwyższy ma wysokości 2503 m n.p.m., najniższy 2473 m n.p.m., oba znajdują się po stronie słowackiej. Wierzchołek średni na granicy polsko-słowackiej ma 2499 m n.p.m. i jest najwyższym punktem Polski. Rysy położone są w Tatrach Wysokich, ponad Morskim Okiem. Szlak od strony polskiej z Morskiego Oka, przez Czarny Staw, ok. 4 godz. To jeden z częściej odwiedzanych szlaków - wymaga jednak dobrej kondycji, trzeba też pamiętać o zabraniu ze sobą ciepłych ubrań (duży spadek temperatur, miejscowo zalegające na trasie śniegi).

Inne szczyty
- Świnica (2301 m n.p.m.) - leży w głównej grani Tatr Wysokich, nad trzema dolinami: Doliną Cichą, Doliną Pięciu Stawów Polskich i Doliną Gąsienicową. Świnica ma dwa wierzchołki: główny, południowo-wschodni (wys. 2301 m n.p.m.) i niższy północno-zachodni (wys. 2291 m n.p.m.). Oddzielone są od siebie Świnicką Szczerbiną Niżnią. Kiedyś była zwana Świnią Skałą. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od kształtu szczytu widzianego od strony północnej. Świnica, była drugim oznakowanym szlakiem w Tatrach, jest od dziesięcioleci jednym z najczęściej odwiedzanych szczytów tatrzańskich. Trzeba pamiętać jednak, że trasa wejścia jak i zejścia są tylko pozornie łagodne, w rzeczywistości są strome i trzeba uważać. Najpopularniejszy szlak wiedzie z Kasprowego Wierchu. 

W Tatrach Zachodnich
Giewont - najwyższy szczyt Tatr Zachodnich położony całkowicie w Polsce, najpopularniejszy wśród turystów. Masyw składa się z trzech wierzchołków: Małego Giewontu (1728 m n.p.m.), Długiego Giewontu (1867 m n.p.m.) oraz najwyższego z nich, uznawanego za szczyt właściwy, Wielkiego Giewontu o wysokości 1895 m n.p.m. Ten jeden z popularniejszych wśród turystów szczytów jest jednocześnie smutnym rekordzistą jeśli chodzi o ilość wypadków śmiertelnych w Tatrach. Statystyki mówią o ponad 50, przede wszystkim w wyniku uderzeń pioruna i upadków w przepaść. Charakterystyczny metalowy krzyż na szczycie postawiono w 1901 r.  

Kasprowy Wierch (1987 m n.p.m.) - leżący na granic polsko-słowackiej jest najczęściej odwiedzany przez turystów szczyt tatrzański, odwiedza go około miliona turystów rocznie. Duża część z nich to narciarze - Kasprowy to jedyna wysokogórska stacja narciarska w Polsce. Kolejkę linową uruchomiono tu w 1936 r., w latach 60-tch wyciągi krzesełkowe z dolin Gąsienicowej i Goryczkowej. Nazwa szczytu pochodzi od Kaspra, pierwszego użytkownika leżącej u stóp góry Hali Kasprowej. Na szczycie obserwatorium meteorologiczne - najwyżej położony budynek w Polsce. 

Doliny 
• W Tatrach Zachodnich:
- Dolina Chochołowska - najbardziej na zachód wysunięta dolina polskich Tatr i najdłuższa spośród dolin Tatr Zachodnich. Na rozległej Polanie Chochołowskiej są zabytkowe budynki pasterskie. W dolinie dozwolony jest ruch rowerowy (można wypożyczyć rower przy wejściu do doliny).  
 - Dolina Kościeliska - najczęściej odwiedzana przez turystów dolina w polskiej części Tatr Zachodnich. W otoczeniu doliny są liczne doliny, turystom udostępniono cztery z nich: Jaskinię Mroźną, Smoczą Jamę, Jaskinię Raptawicką oraz Mylną. W dolnie Smreczyński Staw. Nad doliną wznosi się Bystra - najwyższy szczyt Tatr Zachodnich (2248 m n.p.m.), na terenie Słowacji.
Inne znane doliny Tatr Zachodnich to: dolina Olczyskiej, Bystrej, Białego, Strążyska, Za Bramką, Małej Łąki

• W Tatrach Wysokich 
Dolina Pięciu Stawów Polskich - dolina wysokogórska położona na wysokości 1625- 1900 m n.p.m. Stanowi przedłużenie Doliny Roztoki. Przy wejściu znajduje się najwyższy wodospad w Tatrach - Wielka Siklawa o wysokości 70 m. 
Nie ma w Tatrach drugiej doliny tak bogatej w jeziora górskie. Największy ze stawów, Wielki Staw Polski położony na wysokości 1665 m n.p.m., ma powierzchnię 34 ha i głębokość 79 m. Pozostałe stawy w dolinie to: Zadni Staw, Czarny Staw, Mały Staw, Przedni Staw oraz - wbrew nazwie doliny szósty staw - niewielkie Wole (Bawole) Oko. Ich łączna powierzchnia wynosi 61 ha. 
Można spotkać tu dzikie zwierzęta: kozicę, niedźwiedzia, świstaka, jelenia i rysia. 
W Dolinie Pięciu Stawów jest najwyżej położone schronisko w polskiej części Tatr. 

Dolina Gąsienicowa - jedna z najczęściej odwiedzanych dolin tatrzańskich, jej nazwa związana jest z nazwiskiem rodu Gąsieniców, dawnych właścicieli. Leży na pograniczu Tatr Wysokich i Zachodnich. Charakteryzuje się typowo wysokogórskim krajobrazem. Jej górne piętro to dolina Suchej Wody Gąsienicowej. Dolina Gąsienicowa dzieli się na dwie odnogi (rozdzielone Kościelcem): Czarną i Zieloną. W Zielonej znajduje się prawie wszystkie stawy gąsienicowe (czternaście), w Czarnej pozostałe dwa, w tym Czarny Staw Gąsienicowy, największy w całej dolinie (pow. ok.18 ha). Z doliny można podziwiać m.in. szczyty Świnicy, Kościelca i Granatów. Schronisko „Murowaniec” wybudowano w dolinie w latach 1921-25. 

Inne doliny Tatr Wysokich to: Dolina Pańszczyca, Białki, Waksmundzka, Roztoki, Rybiego Potoku, Białej Wody.